Kıdem ve ihbar tazminatı
Kıdem ve İhbar Tazminatı Nedir?
İşten ayrılan herkes tazminat almaz. Ancak bazı durumlarda işçi, kıdem tazminatı veya ihbar tazminatı isteyebilir.
Bu iki tazminat sık karıştırılır. Oysa şartları farklıdır.
Kıdem Tazminatı Ne Zaman Alınır?
Kıdem tazminatı, işçinin aynı işveren yanında en az 1 yıl çalışması ve işten kanunda sayılan uygun nedenlerle ayrılması halinde gündeme gelir.
Genel olarak şu durumlarda kıdem tazminatı doğabilir:
• İşveren işçiyi haksız şekilde işten çıkarırsa,
• İşçi, ücretinin ödenmemesi veya kötü çalışma koşulları gibi haklı bir nedenle işi bırakırsa,
• Kadın işçi evlilik nedeniyle işten ayrılırsa,
• Erkek işçi askerlik nedeniyle işten ayrılırsa,
• Emeklilik şartları oluşmuşsa.
İşçi kendi isteğiyle normal şekilde istifa ederse, çoğu zaman kıdem tazminatı alamaz.
İhbar Tazminatı Ne Zaman Alınır?
İhbar tazminatı, iş sözleşmesi bitirilirken karşı tarafa önceden haber verilmemesi halinde ortaya çıkar.
Örneğin:
• İşveren işçiyi aniden çıkarırsa,
• İşçi, kanuni bildirim süresine uymadan işi bırakırsa,
ihbar tazminatı gündeme gelebilir.
Yani ihbar tazminatı, işten çıkışın bir anda yapılması halinde önem kazanır.
İki Tazminat Arasındaki Fark Nedir?
Kısaca:
• Kıdem tazminatı, çalışılan süreye ve işten ayrılma nedenine bağlıdır.
• İhbar tazminatı, işten çıkarma sırasında önceden haber verilip verilmediğine bağlıdır.
Bazı durumlarda işçi iki tazminatı birden talep edebilir. Örneğin işveren, işçiyi hem haksız şekilde işten çıkarır hem de önceden bildirim yapmazsa, her iki tazminat da gündeme gelebilir.
Hak Kaybı Yaşamamak İçin Ne Yapılmalı?
İşten ayrılma sürecinde şu belgelere dikkat edilmelidir:
• İş sözleşmesi,
• Ücret bordroları,
• SGK hizmet dökümü,
• Yazılı fesih bildirimi,
• Mesajlar ve e-postalar,
• Tanık bilgileri.
Ayrıca işçilik alacaklarında çoğu zaman dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu gerekir.
Kıdem ve ihbar tazminatı, işten ayrılan herkesin otomatik olarak alabileceği haklar değildir. Hakkın doğup doğmadığı; çalışma süresine, işten çıkış nedenine ve fesih şekline göre belirlenir.
