İş Kazası Nedeniyle Açılabilecek Davalar Nelerdir?
İş kazası meydana geldiğinde işçi veya yakınları, olayın niteliğine göre birden fazla dava ve başvuru yoluna gidebilir. Her iş kazası aynı sonucu doğurmaz; bazen yalnızca maddi tazminat talebi gündeme gelirken, bazen manevi tazminat, iş göremezlik geliri, destekten yoksun kalma tazminatı ya da ceza soruşturması da söz konusu olabilir.
Bu nedenle iş kazası sonrası hangi dava açılabilir sorusunun cevabı, kazanın nasıl meydana geldiğine, işverenin kusuruna, zararın boyutuna ve mağdurun durumuna göre değişir.
İş Kazası Sonrasında Açılabilecek Başlıca Davalar
1. Maddi tazminat davası
İş kazası nedeniyle işçinin uğradığı ekonomik kayıplar için maddi tazminat davası açılabilir. Bu davada amaç, işçinin veya hak sahiplerinin uğradığı parasal zararın giderilmesidir.
Örneğin şu zararlar talep edilebilir:
• Tedavi giderleri
• Geçici iş göremezlik nedeniyle gelir kaybı
• Sürekli iş göremezlik nedeniyle kazanç kaybı
• Bakım giderleri
• Çalışma gücündeki azalma nedeniyle oluşan kayıplar
2. Manevi tazminat davası
İş kazası yalnızca maddi zarar doğurmaz; aynı zamanda ciddi bir elem, acı, korku ve yaşam kalitesi kaybına da yol açabilir. Bu durumda manevi tazminat talep edilebilir.
Manevi tazminatın amacı, yaşanan fiziksel ve ruhsal sarsıntıyı bir ölçüde hafifletmektir. Özellikle ağır yaralanmalı kazalarda bu talep sıkça gündeme gelir.
3. Destekten yoksun kalma tazminatı davası
İş kazası ölümle sonuçlanmışsa, ölen işçinin desteğinden yararlanan kişiler destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Bu davayı genellikle eş, çocuklar, anne-baba veya fiilen destek aldığı ispatlanan diğer kişiler açabilir.
Bu tazminat, ölen kişinin sağlığında sağladığı ekonomik desteğin kaybını karşılamaya yöneliktir.
4. SGK hakları ve iş göremezlik gelirine ilişkin başvurular
İş kazası sonrası yalnızca dava açmak gerekmez; Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde de başvuru yapılabilir. Kaza iş kazası olarak tespit edilirse geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri veya ölüm halinde hak sahiplerine gelir bağlanması gündeme gelebilir.
Bu nedenle iş kazası yaşayan kişinin hem dava hem de SGK sürecini birlikte takip etmesi önemlidir.
5. Ceza şikâyeti ve ceza davası süreci
İş kazası bazen işverenin veya sorumlu kişilerin gerekli iş güvenliği önlemlerini almaması nedeniyle meydana gelir. Eğer olayda ihmal, dikkatsizlik ya da iş sağlığı ve güvenliği kurallarına aykırılık varsa, ceza soruşturması da gündeme gelebilir.
Bu durumda savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir ve olayın niteliğine göre taksirle yaralama veya taksirle ölüme neden olma gibi suçlar yönünden inceleme yapılabilir.
İş Kazası Davalarında En Önemli Nokta Nedir?
İş kazası davalarında en önemli konu, kazanın gerçekten iş kazası sayılıp sayılmadığı ve işverenin kusurunun bulunup bulunmadığıdır. Mahkeme veya kurumlar, olayın nasıl gerçekleştiğini, iş güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığını, tanıkları, tutanakları, bilirkişi raporlarını ve sağlık kayıtlarını birlikte değerlendirir.
Bu nedenle her iş kazasında belgeler çok önemlidir.
İş Kazası Sonrası Hangi Belgeler Saklanmalıdır?
İş kazası yaşayan kişinin veya yakınlarının şu belgeleri saklaması gerekir:
• Kaza tutanağı
• Hastane raporları
• SGK bildirimleri
• Tanık bilgileri
• Fotoğraf ve video kayıtları
• İş güvenliği evrakları
• Varsa savcılık ve polis tutanakları
• Tedavi ve ilaç giderlerine ilişkin belgeler
Bu belgeler, açılacak davalarda hem kusurun hem de zararın ispatı açısından büyük önem taşır.
İş Kazası Davalarında Süre Önemli mi?
Evet, süreler çok önemlidir. İş kazasına dayalı tazminat davalarında ve SGK başvurularında hak kaybı yaşamamak için gecikmeden hareket edilmelidir. Ayrıca bazı talepler için zamanaşımı süresi de dikkate alınmalıdır. Bu nedenle kaza sonrası mümkün olan en kısa sürede hukuki destek almak gerekir.
İş Kazası Nedeniyle Kimler Dava Açabilir?
• Yaralanan işçi
• Ağır bedensel zarara uğrayan işçi
• Vefat eden işçinin yakınları
• Destekten yoksun kalan kişiler
• Bazı durumlarda sigorta ve sosyal güvenlik hak sahipleri
Sonuç
İş kazası nedeniyle açılabilecek davalar, olayın sonucuna göre değişir. En sık açılan davalar; maddi tazminat davası, manevi tazminat davası ve destekten yoksun kalma tazminatı davasıdır. Bunun yanında SGK başvuruları ve gerekli hallerde ceza süreci de gündeme gelebilir.
